Collectieve saldering via VvE na 2027: wat verandert

Collectieve saldering via een Vereniging van Eigenaren (VvE) is voor veel appartementsbewoners de enige manier om te profiteren van zonnepanelen. Waar een eengezinswoning een eigen dak heeft, delen appartementseigenaren één dakoppervlak. De opgewekte stroom wordt via een gezamenlijk systeem verdeeld over de deelnemende leden. Met de afschaffing van de salderingsregeling per 1 januari 2027 verandert dit fundamenteel. Wat betekent dat voor de VvE en haar leden — en welke alternatieven zijn er?

Hoe werkt collectieve saldering via een VvE?

Een VvE kan op twee manieren zonnepanelen inzetten voor haar leden. De eerste variant is postcoderoosprojecten, ook bekend als de Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE) voor coöperaties. De tweede — en meest gangbare — variant is een collectieve zonne-installatie op het gezamenlijke dak, waarbij de opgewekte energie via een intern verdeelsysteem of via de individuele meters van de eigenaren wordt gesaldeerd.

Bij die tweede variant sluit de VvE een leveringscontract af met een energieleverancier, of elk lid doet dat individueel. De opgewekte kilowatturen worden toebedeeld aan de deelnemende eigenaren op basis van een verdeelsleutel — doorgaans het breukdeel in de VvE. Elk lid saldeert vervolgens zijn eigen aandeel tegen zijn eigen verbruik. Volgens gegevens van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) nemen er in Nederland duizenden VvE’s deel aan dergelijke collectieve zonneprojecten.

De salderingsregeling maakt dit financieel aantrekkelijk: teruggleverde stroom telt kWh voor kWh mee tegen het volledige leveringstarief, inclusief energiebelasting en btw. Een lid dat jaarlijks 400 kWh van zijn aandeel niet direct verbruikt, saldeert die 400 kWh weg tegen zijn eindafrekening. Dat levert bij een tarief van €0,32 per kWh een besparing op van €128 per jaar.

Collectieve saldering VvE 2027: wat stopt er precies?

Per 1 januari 2027 verdwijnt de salderingsregeling voor alle kleinverbruikers in Nederland, inclusief VvE-leden met een collectieve installatie. Dit is definitief vastgesteld na het besluit van de Eerste Kamer. De overgangsperiode met een afbouwschema — die aanvankelijk voorzien was van 2023 tot en met 2031 — is vervangen door een harde einddatum.

Wat betekent dit concreet voor een VvE? Elk lid ontvangt na 2027 nog uitsluitend een terugleververgoeding voor de aan het net teruggeleverde stroom. Die vergoeding is doorgaans aanzienlijk lager dan het volledige leveringstarief. Grote leveranciers bieden in 2026 vergoedingen tussen €0,05 en €0,09 per kWh voor teruglevering. Lees meer over de tarieven van afzonderlijke leveranciers in het artikel over wat energieleveranciers bieden na de salderingsregeling.

Het financiële nadeel valt direct te berekenen. Stel: een lid van een VvE krijgt jaarlijks 800 kWh toebedeeld vanuit de collectieve installatie. Hij verbruikt er 500 direct en levert 300 terug aan het net. Onder de huidige salderingsregeling bespaart hij op die 300 kWh: 300 × €0,32 = €96. Na 2027 ontvangt hij daarvoor slechts 300 × €0,07 = €21. Het verschil: €75 per jaar per lid. Bij 20 deelnemende leden loopt dat op tot €1.500 gezamenlijk verlies per jaar.

Tegelijk gelden er na 2027 bij diverse leveranciers terugleverkosten: vaste of variabele kosten die in rekening worden gebracht voor het gebruik van het net als buffer. Meer over deze kostenpost leest u in het overzicht van terugleverkosten na de salderingsafbouw.

Impact op de VvE-financiën en de Algemene Ledenvergadering

Binnen een VvE worden investeringsbeslissingen genomen in de Algemene Ledenvergadering (ALV). De collectieve zonne-installatie is doorgaans gefinancierd vanuit het reservefonds of via een VvE-lening, met de verwachting dat de salderingsopbrengsten de lening of het reservefonds aanvullen. Die berekening klopt na 2027 niet meer.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) wijst erop dat energiecontracten voor kleinverbruikers — ook die van VvE-leden — worden gereguleerd. Toch heeft de ACM geen bevoegdheid om de hoogte van de terugleververgoeding vast te stellen; dat bepaalt de markt. VvE-besturen doen er goed aan de terugverdijntijdberekening van de installatie te herzien op basis van de nieuwe situatie.

Een praktisch knelpunt: niet alle leden zijn even enthousiast over aanpassingen. Wie al jaren profiteert van saldering, ervaart de afschaffing als een achteruitgang. De ALV kan desondanks besluiten tot maatregelen die het eigenverbruik collectief verhogen, bijvoorbeeld door gemeenschappelijke laadpunten voor elektrische auto’s of een gezamenlijke thuisbatterij. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) berekende dat collectieve opslag in appartementscomplexen de terugverdientijd van zonnepanelen met twee tot vier jaar kan bekorten ten opzichte van individuele opslag.

Alternatieven voor de VvE na 2027

Er zijn meerdere wegen die een VvE kan bewandelen om het financiële nadeel te beperken.

1. Collectieve thuisbatterij

Een gedeelde thuisbatterij in de meterkast of technische ruimte van het complex slaat overproductie op voor gebruik later op de dag of ’s avonds. Zo blijft de stroom binnen het gebouw en hoeft ze niet te worden teruggeleverd aan het net. De kosten van een batterijsysteem van 20 kWh — geschikt voor een complex van 10 tot 15 appartementen — liggen in 2026 tussen €8.000 en €14.000 inclusief installatie. De terugverdientijd hangt af van het gezamenlijke verbruiksprofiel. In het artikel over salderen of opslaan met een thuisbatterij na 2027 leest u hoe die afweging er voor individuele huishoudens uitziet; voor VvE’s gelden dezelfde basisprincipes, maar dan op grotere schaal.

2. Collectief dynamisch energiecontract

Sommige leveranciers bieden dynamische contracten waarbij de teruglevering wordt vergoed tegen de actuele marktprijs. Op zonnige middagen, wanneer zonnepanelen op volle kracht produceren, is die prijs doorgaans laag of zelfs negatief. Toch kan een dynamisch contract voordelig uitpakken als de VvE het verbruik slim afstemmt op productiepieken. Denk aan automatisch starten van wasmachines, vaatwassers en laadpunten rond het middaguur. Meer over dit type contract leest u in het artikel over dynamische energiecontracten met zonnepanelen na 2027.

3. Eigenverbruik verhogen via gemeenschappelijke voorzieningen

Laadpalen op het parkeerterrein, een gemeenschappelijke wasdroger op zonne-energie of een warmtepomp voor het centrale ventilatiesysteem: allemaal manieren om meer zonne-energie direct in het gebouw te verbruiken. Hoe u als huishouden of VvE het eigenverbruik structureel kunt verhogen, staat uitgelegd in het artikel over eigenverbruik verhogen na de salderingsafbouw.

4. Postcoderoosproject of energiecoöperatie

Een VvE die nog geen eigen installatie heeft, kan overwegen deel te nemen aan een lokale energiecoöperatie of een postcoderoosproject. Daarbij worden zonnepanelen op een ander dak (binnen een bepaalde postcoderadius) geplaatst en de opbrengst collectief verrekend. Via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) zijn subsidies beschikbaar voor coöperatieve duurzame energieprojecten, al staan die los van de afgeschafte salderingsregeling.

Wat moet een VvE-bestuur nu regelen?

Een VvE-bestuur dat proactief handelt, heeft vóór 1 januari 2027 een aantal zaken geregeld:

• Herberekening van de terugverdientijd van de installatie op basis van de terugleververgoeding na 2027.
• Agendering op de ALV van mogelijke aanpassingen: collectieve batterij, laadpunten of aanpassing van de verdeelsleutel.
• Vergelijking van energieleveranciers op de hoogte van de terugleververgoeding — de onderlinge verschillen lopen op tot €0,04 per kWh.
• Raadpleging van een energieadviseur over de technische haalbaarheid van collectieve opslag in het gebouw.
• Aanpassing van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) als de installatie mede wordt gefinancierd via het reservefonds.

Volgens Milieu Centraal is het bij een collectieve installatie essentieel dat de energiemeting per woning goed is ingericht via een gecertificeerde slimme meter. Alleen dan kan de terugleververgoeding correct worden uitbetaald aan elk individueel lid. Lees meer over de rol van de slimme meter in het artikel over de slimme meter en de salderingswijzigingen in 2027.

Rendement van collectieve zonnepanelen na 2027

Het rendement van een collectieve installatie daalt na 2027, maar hoeveel hangt sterk af van het gezamenlijke verbruiksprofiel. Een appartementencomplex met relatief hoog eigenverbruik — veel thuiswerkers, elektrische auto’s of een gemeenschappelijke warmtepomp — levert meer stroom direct intern en ondervindt minder nadeel van de lagere terugleververgoeding.

Als vuistregel geldt: elk percentage eigenverbruik dat omhoog gaat, vermindert het financiële nadeel van de afgeschafte saldering. Bij een installatie die 60% intern verbruikt en 40% teruglevert, is het verlies aanzienlijk kleiner dan bij een installatie met 20% eigenverbruik. De financiële details voor individuele huishoudens en de rekenformules zijn uitgewerkt in het artikel over hoe u uw rendement berekent na de salderingswijziging van 2027.

Een gemiddeld appartementscomplex van 20 woningen met een gezamenlijke installatie van 40 kWp produceert in Nederland jaarlijks circa 34.000 kWh. Bij 50% eigenverbruik wordt 17.000 kWh intern gebruikt en 17.000 kWh teruggeleverd. Tegen een terugleververgoeding van €0,07 levert dat €1.190 op voor de gehele VvE. Onder de salderingsregeling was die 17.000 kWh €0,32 waard: €5.440. Het verschil bedraagt €4.250 per jaar — ofwel ruim €210 per woning per jaar minder opbrengst.

Veelgestelde vragen over collectieve saldering en VvE na 2027

Stopt de collectieve saldering voor VvE’s ook per 1 januari 2027?

Ja. De salderingsregeling geldt voor alle kleinverbruikers met een aansluiting tot en met 3×80 ampère, inclusief individuele leden van een VvE. Per 1 januari 2027 vervalt de regeling volledig, ongeacht of de installatie individueel of collectief is opgezet.

Kan een VvE als geheel een energiecontract afsluiten voor de zonne-installatie?

Dat hangt af van de juridische structuur. Als de installatie op de naam van de VvE staat en er één aansluiting is, sluit de VvE als rechtspersoon een contract af. Als elk lid een eigen aansluiting heeft, loopt het contract per lid. In het eerste geval telt de VvE als grootverbruiker zodra het vermogen boven bepaalde drempelwaarden uitkomt, met andere tarieven tot gevolg.

Heeft de VvE recht op btw-teruggave op de zonnepanelen na 2027?

Dit is een complexe fiscale kwestie. VvE’s die als ondernemer kwalificeren voor de btw kunnen in aanmerking komen voor btw-teruggave op de aanschaf van zonnepanelen. Na 2027 verandert de btw-regelgeving voor teruglevering; raadpleeg een fiscalist of de Belastingdienst voor de actuele regels die op uw specifieke VvE van toepassing zijn.

Wat is de minimale meerderheid in de ALV om te besluiten tot een collectieve batterij?

Volgens de Modelreglementen Appartementstrecht (MR 2006 en MR 2017) is voor een investering boven een bepaald drempelbedrag doorgaans een gekwalificeerde meerderheid vereist van twee derde of drie kwart van de stemmen. Controleer het eigen splitsingsreglement van uw VvE, want de drempels kunnen afwijken.

Wat als niet alle VvE-leden willen deelnemen aan de collectieve installatie?

Niet-deelnemende leden betalen geen bijdrage en ontvangen ook geen voordeel. De opbrengst van de installatie wordt verdeeld onder de deelnemende leden op basis van de afgesproken verdeelsleutel. Het VvE-bestuur legt dit vast in een deelnemersregeling die als bijlage bij het huishoudelijk reglement kan worden opgenomen.

Zijn er nog subsidies beschikbaar voor collectieve zonnepanelen op een VvE-dak?

De ISDE-subsidie is in 2024 voor particulieren beëindigd. Voor VvE’s die als rechtspersoon investeren, kunnen andere regelingen gelden, zoals de SDE++ of de Investeringssubsidie Duurzame Energie voor zakelijke afnemers. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) biedt een actueel overzicht van openstaande subsidieregelingen voor collectieve energieprojecten.