Salderingsregeling 2027 verkiezingen: kans op herstel?

De salderingsregeling 2027 verkiezingen is voor veel zonnepaneelbezitters een gekoesterde hoop: de Eerste Kamer nam de Wet beëindiging salderingsregeling op 17 december 2024 aan, maar de kans dat een nieuwe coalitie deze wet vóór 1 januari 2027 terugdraait, schatten energiejuristen en adviseurs op minder dan 10 procent.

Wat staat er in de wet en wat verandert er op 1 januari 2027?

De salderingsregeling maakt het nu mogelijk om teruggeleverde zonne-energie kWh voor kWh te verrekenen met afgenomen stroom. Wie overdag 10 kWh teruglevert en ’s avonds 10 kWh afneemt, betaalt per saldo niets. Per 1 januari 2027 vervalt dit systeem volledig en in één keer. Er is geen geleidelijke afbouw, geen stapsgewijs schema en geen jaarlijkse verlagingspercentage. Vanaf die datum ontvangt u alleen nog een terugleververgoeding die energieleveranciers vrijwillig of op grond van een minimumvereiste vaststellen. Die vergoeding ligt doorgaans aanzienlijk lager dan het tarief dat u betaalt voor afgenomen stroom.

Volgens gegevens van Netbeheer Nederland en CBS Statline zijn er in 2025 naar schatting 1,6 tot 1,8 miljoen huishoudens met zonnepanelen, ofwel ongeveer 20 tot 23 procent van alle Nederlandse huishoudens. Een gemiddeld huishouden levert 1.000 tot 2.000 kWh per jaar terug. Het verschil tussen de huidige salderingswaarde (indicatief €0,25 tot €0,35 per kWh) en de te verwachten terugleververgoeding (indicatief €0,05 tot €0,10 per kWh) resulteert in een jaarlijks financieel nadeel van €150 tot €400 per huishouden. Over alle betrokken huishoudens samen gaat het om een jaarlijkse vermogensverschuiving van €300 miljoen tot €600 miljoen van huishoudens naar energieleveranciers.

Meer achtergrond over de exacte werking van de wet vindt u in ons artikel over de wijzigingen na de Eerste Kamer-stemming.

Samengevat: de salderingsregeling stopt volledig op 1 januari 2027, zonder tussenliggende afbouwfase, en raakt naar schatting 1,7 miljoen huishoudens financieel.

Salderingsregeling 2027 verkiezingen: welke partijen willen de wet terugdraaien?

Na de stemming van 17 december 2024 hebben SP en PvdA-GroenLinks zich het meest nadrukkelijk uitgesproken voor herstel van de salderingsregeling of een fatsoenlijkere terugleververgoeding als compensatie. Volt neigt in dezelfde richting. Deze partijen wijzen op de financiële impact voor gewone huishoudens die in goed vertrouwen investeerden in zonnepanelen.

Voorstanders van de wet kwamen grotendeels uit de huidige kabinetscoalitie (PVV, VVD, NSC, BBB) en klassiek liberale fracties. Tegenstanders zaten hoofdzakelijk aan de linkerzijde van het politieke spectrum. Voor de exacte fractie-voor-fractie stemverhouding verwijzen wij naar de officiële handelingen van de Eerste Kamer, die als enige bron betrouwbaar zijn over de precieze verdeling.

Verkiezingsprogrammapunten en moties zijn juridisch gezien niet bindend. Een motie die wordt aangenomen is een politieke uitspraak, geen wet. Om de Wet beëindiging salderingsregeling daadwerkelijk te herzien, moet een nieuw wetsvoorstel door zowel de Tweede als de Eerste Kamer worden aangenomen en door de Kroon worden bekrachtigd. Wie een programmabelofte vertaalt naar een verwachting van snel herstel, miskent hoe wetgeving in de praktijk werkt.

Holland Solar en Energie-Nederland spraken zich beiden uit tegen abrupte afschaffing zonder adequate terugleververgoeding. Milieu Centraal en de Consumentenbond wezen op de financiële kwetsbaarheid van lagere inkomens met zonnepanelen. Het concrete resultaat van deze lobby is echter beperkt gebleven: de wet is gewoon aangenomen. Wat de brancheorganisaties wél hebben bereikt, is dat de discussie over een eerlijk teruglevertarief politiek zichtbaar blijft.

Samengevat: SP, PvdA-GroenLinks en Volt willen de wet terugdraaien of corrigeren, maar verkiezingsprogramma’s en moties zijn geen wetten en bieden zonnepaneelbezitters geen juridische garanties.

Salderingsregeling 2027 verkiezingen: is herstel vóór 2027 juridisch haalbaar?

Een veelgehoord misverstand is dat een nieuw kabinet de wet kan “bevriezen” via een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) of een ministerieel uitvoeringsbesluit. Dat klopt niet. Een AMvB kan uitvoeringsregels preciseren, maar kan een formele wet, aangenomen door de Staten-Generaal en bekrachtigd door de Kroon, niet opschorten of inhoudelijk wijzigen. De Grondwet en de Aanwijzingen voor de regelgeving zijn hierover helder: een wet in formele zin kan uitsluitend worden gewijzigd door een nieuwe wet in formele zin. Een kabinet dat dit via AMvB probeert, omzeilt het primaat van de wetgever en zou door de Raad van State direct worden teruggefloten.

De procedurele tijdlijn maakt herstel vóór 2027 nagenoeg onmogelijk. Een realistische wetgevingsprocedure omvat: een conceptwet schrijven, internetconsultatie, advies van de Raad van State, indiening bij de Tweede Kamer, commissiebehandeling, plenaire stemming, behandeling door de Eerste Kamer, koninklijke bekrachtiging en publicatie in het Staatsblad. Zelfs met politieke spoed duurt dat minimaal 12 tot 24 maanden. Tel daarbij een formatieprocedure van drie tot zes maanden op, en 1 januari 2027 is als deadline volledig onhaalbaar, ook als verkiezingen morgen zouden plaatsvinden.

Voor een meerderheid die herstel kan afdwingen, zijn minimaal 76 zetels in de Tweede Kamer nodig, plus een overeenkomstige meerderheid in de Eerste Kamer. PvdA-GroenLinks, D66, SP en minimaal één middenpartij als CDA of ChristenUnie zitten in huidige peilingen samen op 60 tot 75 Tweede Kamerzetels. Ze hebben dus meer partijen nodig, terwijl de Eerste Kamer bovendien anders is samengesteld en trager te draaien is.

Het Spaanse precedent is hier illustratief: de Spaanse “belasting op de zon” uit 2015 werd in 2018 onder een nieuwe regering afgeschaft. Dat duurde drie jaar en vereiste een fundamentele politieke machtswisseling. In Nederland wordt eenmaal aangenomen energiewetgeving zelden volledig teruggedraaid; vaker worden uitvoeringsregels bijgesteld zonder de basiswet aan te raken, zoals de SDE++-systematiek meerdere malen heeft laten zien.

Lees ook onze uitleg over het wetsvoorstel beëindiging salderingsregeling voor de volledige juridische achtergrond.

Samengevat: herstel via de verkiezingsroute vóór 1 januari 2027 is procedureel onhaalbaar; een AMvB biedt geen juridische uitweg, en de coalitie die herstel kan afdwingen bestaat in de huidige peilingen nog niet.

Welke drie politieke scenario’s bepalen de kans op herstel na 2027?

De kans dat de salderingsregeling via de verkiezingsroute wordt hersteld, schatten adviseurs op minder dan 10 procent voor de periode vóór 2027. Na 2027 is het politiek denkbaar, maar dan speelt een nieuw gegeven mee: zodra de markt zich heeft aangepast aan lagere teruglevertarieven, neemt de economische urgentie voor leveranciers en netbeheerders om terug te keren af, en daalt de politieke druk. Drie scenario’s bepalen de uitkomst het meest.

Het eerste scenario is een vroegtijdige kabinetsval met een bliksemformatie van een progressief kabinet dat saldering tot politieke prioriteit maakt. Theoretisch mogelijk, maar politiek hoogst onwaarschijnlijk gezien de huidige coalitieverhoudingen.

Het tweede scenario is een rechterlijke uitspraak of een uitspraak van het Europese Hof die oordeelt dat de wet eigendomsrechten van zonnepaneelbezitters schendt. Tot nu toe is er geen sterke juridische basis aangetoond voor zo’n procedure, en de weg door de rechter duurt zelf ook jaren.

Het derde scenario is dat energieprijzen zo sterk dalen dat leveranciers vrijwillig hogere vergoedingen bieden, waardoor de politieke druk afneemt zonder wetswijziging. In dat geval lost het probleem zich deels op, maar dan door marktwerking, niet door politiek ingrijpen.

Als de wet toch van kracht blijft maar een toekomstig kabinet de terugleververgoeding via wetgeving wil verhogen, komt Europees staatssteunrecht in beeld. Directe subsidiëring van leveranciers om hogere vergoedingen uit te keren valt onder artikel 107 VWEU en vereist goedkeuring van de Europese Commissie, een traject van zes tot achttien maanden. Als de overheid zelf de kloof voor 1,7 miljoen huishoudens zou overbruggen, gaat het al snel om €340 tot €500 miljoen per jaar, een bedrag dat politiek moeilijk te verdedigen is bij bezuinigingen.

Hoe vergelijkt u de politieke scenario’s op haalbaarheid?

Wat kunt u nu concreet doen als zonnepaneelbezitter?

Het eerlijke advies voor zonnepaneelbezitters is dit: plan uw financiën op de wet zoals die er nu ligt. De kans op herstel vóór 2027 is te klein om als strategie te hanteren. De enige variabele die u zelf kunt beïnvloeden, is uw eigen verbruikspatroon.

Eigenverbruik maximaliseren is de meest directe reactie. Elke kilowattuur die u zelf verbruikt in plaats van teruglevert, bespaart u het volle tarief van €0,25 tot €0,35 per kWh. Dat is drie tot zeven keer meer waard dan de te verwachten terugleververgoeding. Grote verbruikers overdag (vaatwasser, wasmachine, laadpaal) slim inplannen op zonnige middaguren is de laagdrempeligste stap.

Een thuisbatterij gaat een stap verder: u slaat de overproductie op en verbruikt die ’s avonds zelf. Zo omzeilt u de lage terugleververgoeding volledig voor het opgeslagen deel. Of een thuisbatterij financieel uitkomt, hangt af van uw terugleverhoeveelheid, de aanschafprijs en uw dagelijkse verbruiksprofiel. Bekijk onze berekening in het artikel over thuisbatterij kopen in 2027 en de terugverdientijd.

Een dynamisch energiecontract kan eveneens helpen: op momenten dat de spotprijs laag is (vaak overdag bij veel zon), koopt u goedkoop bij; u levert terug op piekuren wanneer de marktprijs hoger ligt. Dit vereist wel een slimme meter en bereidheid om uw verbruik actief te sturen. Meer hierover leest u in ons artikel over het dynamisch energiecontract en de salderingsregeling.

Vergeet ook niet uw terugleverkosten slim te beheren: sommige leveranciers rekenen al terugleverkosten bij hoge pieklevering. Door uw omvormer een exportlimiet te geven, beperkt u onnodige teruglevering op momenten dat u er toch weinig voor ontvangt.

Onze analyse: wie saldering als politiek vraagstuk bekijkt, ziet een asymmetrie die weinig besproken wordt. De wet kost 1,7 miljoen huishoudens samen €300 tot €600 miljoen per jaar. Dat is groot genoeg voor politieke aandacht, maar te versnipperd voor eensgezinde tegendruk: elk huishouden verliest gemiddeld €200 tot €250 per jaar, een bedrag dat voelbaar is maar niet groot genoeg om straatstaking-urgentie te creëren. Partijen die herstel beloven, weten dat de wetgevingstermijn herstel vóór 2027 uitsluit en richten zich daarmee feitelijk op de periode 2028 en later. Zonnepaneelbezitters die nu handelen door eigenverbruik te verhogen of een thuisbatterij te overwegen, recupereren binnen enkele jaren een groot deel van het verlies, ongeacht welke coalitie er na de volgende verkiezingen regeert. Politieke hoop is legitiem; als financiële strategie werkt ze niet.

Conclusie en aanbeveling

De Wet beëindiging salderingsregeling treedt op 1 januari 2027 volledig in werking. Herstel via de salderingsregeling 2027 verkiezingen is procedureel onhaalbaar vóór die datum: een wetgevingstraject duurt minimaal 12 tot 24 maanden, formatie inbegrepen. SP, PvdA-GroenLinks en Volt willen de wet aanpassen, maar hebben in de huidige peilingen onvoldoende zetels voor een meerderheid in beide Kamers. Bevriezen via een AMvB is juridisch onmogelijk.

Het advies is concreet: maximaliseer uw eigenverbruik vóór 1 januari 2027. Overweeg een thuisbatterij als uw teruglevering structureel boven 1.500 kWh per jaar ligt. Bekijk of een dynamisch contract bij uw verbruiksprofiel past. En volg het politieke nieuws met interesse, maar baseer uw energiestrategie op de wet zoals die geldt.

Verdiep u verder via onze artikelen over de uitleg van de salderingsregeling 2027, de definitieve stand van zaken en een concreet rekenvoorbeeld van uw verlies na 2027.

Veelgestelde vragen

Kan een nieuw kabinet de salderingsregeling herstellen vóór 1 januari 2027?

Nee, dat is procedureel onmogelijk. Een wetgevingstraject duurt minimaal 12 tot 24 maanden, exclusief formatie. Zelfs bij een onmiddellijke kabinetswissel en politieke spoedbehandeling wordt 1 januari 2027 als deadline niet gehaald.

Kan een kabinet de wet bevriezen via een Algemene Maatregel van Bestuur?

Nee. Een AMvB kan uitvoeringsregels preciseren, maar kan een formele wet niet opschorten of inhoudelijk wijzigen. Dat is grondwettelijk verankerd en de Raad van State zou een dergelijke poging direct afwijzen.

Welke partijen willen de salderingsregeling 2027 na de verkiezingen terugdraaien?

SP, PvdA-GroenLinks en Volt hebben zich publiekelijk uitgesproken voor herstel of een eerlijkere terugleververgoeding. In de huidige peilingen hebben deze partijen samen onvoldoende zetels voor een meerderheid in de Tweede én Eerste Kamer.

Hoeveel geld verliezen zonnepaneelbezitters gemiddeld per jaar na 2027?

Gemiddeld loopt een huishouden €150 tot €400 per jaar mis, afhankelijk van de hoeveelheid teruggeleved stroom en het verschil tussen het salderingsvoordeel en de nieuwe terugleververgoeding. Over alle betrokken huishoudens samen gaat het om €300 tot €600 miljoen per jaar.

Wat is de slimste strategie voor zonnepaneelbezitters zolang de politiek onduidelijk blijft?

Maximaliseer uw eigenverbruik door grote apparaten overdag te gebruiken en overweeg een thuisbatterij als u structureel meer dan 1.500 kWh per jaar teruglevert. Dit levert financieel voordeel op ongeacht welke politieke partij er na de volgende verkiezingen regeert.

Is er een Europees precedent waarbij een vergelijkbare energiemaatregel werd teruggedraaid?

Ja: Spanje schafte de “belasting op de zon” in 2018 af, drie jaar na invoering in 2015. Dat vereiste een fundamentele politieke machtswisseling. In Nederland wordt eenmaal aangenomen energiewetgeving zelden volledig teruggedraaid.